حمیدرضا فلاح

حمیدرضا فلاح

حمیدرضا فلاح تفتی

شب قدر کدام شب است؟

تعداد بازدیدها: 2,810 مشاهده

 شب قدر

شکى نیست که «لیله القدر»، یکى از شب ‏هاى ماه رمضان است؛ جمع میان آیات قرآن نیز اقتضاى آن را دارد. از یک سو مى ‏فرماید: «قرآن در ماه رمضان نازل شده است»[۱] و از سوى دیگر مى ‏فرماید: «ما آن را در شب قدر فرو فرستادیم»[۲]. اما براى تعیین آن، باید به روایات مراجعه کرد. در روایات شیعه و اهل سنت، احتمالات گوناگونى داده شده است؛ از جمله: شب هفدهم، شب نوزدهم، شب بیست و یکم، شب بیست و سوم، شب بیست و هفتم و شب بیست و نهم. براساس روایت مشهور ائمه اطهار (علیهم السلام)، احتمال اینکه شب قدر، یکى از شب‏ هاى نوزدهم، بیست و یکم و یا بیست و سوم ماه رمضان باشد، بیشتر است.

سید بن طاووس، از بزرگان علماى شیعه، روایات متعددى درباره تعیین شب قدر در کتاب اقبال الاعمال جمع ‏آورى کرده است که از مجموع آنها فهمیده مى ‏شود:

اندازه‏ گیرى و «تقدیر» امور و کارها، در شب نوزدهم و «تحکیم» آنها در شب بیست و یکم و «امضاى» آنها در شب بیست و سوم است. به این دلیل شب زنده ‏دارى و عبادت و دعا در این سه شب بسیار توصیه شده؛ به ویژه بر دو شب بیست و یکم و بیست و سوم تأکید بیشترى گشته است.[۳] در روایتى از امام صادق (علیه السلام) درخواست مى‏ شود که شب قدر را معین کنند، ایشان مى‏ فرماید: «آن را در شب بیست و یکم و بیست و سوم بجویید». وقتى راوى مى‏ خواهد امام آن را دقیقاً مشخص کند؛ مى ‏فرماید: «چه سخت است بر تو که دو شب را کوشش کنى!»[۴]  در عین حال روایات متعددى دلالت دارد که شب بیست و سوم، شب قدر است.[۵] البته شب قدر بر ائمه اطهار (علیهم السلام) کاملًا روشن است؛ زیرا فرشتگان در آن شب بر آنان فرود مى ‏آیند.[۶] اما اصرار بسیارى داشته ‏اند که شیعیان چند شب را به عبادت و شب زنده‏دارى مشغول باشند. با توجه به این مطالب، روشن مى ‏شود که شب قدر در هر سالى وجود دارد و آن یک شب است و اختلاف تقویم، موجب نمى‏ شود چند شب قدر داشته باشیم. بر این اساس تأکید شده است دهه آخر ماه رمضان، یا حداقل سه شب یاد شده مراقبت شود. پیامبراکرم (صلى الله علیه و آله) در دهه آخر ماه رمضان در مسجد معتکف مى‏ شد. و برخى از بزرگان شیعه، براى درک شب قدر یک سال شب‏ ها را احیا مى‏ داشتند به هر حال شب قدر یک شب است و به احتمال بسیار زیاد، این یک شب، در دهه آخر ماه مبارک رمضان مقدر شده است و مؤمنان براى درک آن شب، تلاش مى‏ کنند و احیا مى‏ گیرند.

گفتنى است با نزول فرشتگان در شب قدر، برکات فراوان و متعددى جریان مى ‏یابد که مهم ‏ترین آن تقدیر امور سالانه است. اما علاوه بر آن، نزول‏ دسته جمعى فرشتگان، نورانیت و برکتى را به وجود مى‏آورد که از فرصت‏ هاى ممتاز، براى توبه و ارتقاى درجات معنوى است؛ به طورى که انسان مى‏ تواند از فرصت یک شب، ارجمندى هزار ماه را به دست آورد. بنابراین اگر چه اعلام تقدیر امور سالانه به حجت خدا؛ در وقت معین از شب قدر انجام مى ‏گیرد؛ اما براى مردم سراسر جهان- با اختلاف افق‏هایى که دارند- شب قدر به نسبت هر منطقه ادامه دارد و همچنان برکات نزول فرشتگان شامل حال آنان مى ‏شود.

تقدیر امور آنان نیز بر اساس آن انجام مى ‏گیرد و با اعلام قبلى تقدیر امور به حجت خدا، در وقت معین منافات ندارد. از این رو حتى براى کسانى که در منطقه خود فرصت شب را از دست داده‏ اند؛ در روایات آمده است که روزهاى شب قدر نیز فضیلت شب آن را دارد و اگر کسى در پى درک فضایل آن باشد، به آنها مى ‏رسد. همچنین در روایات آمده است: اگر کسى در این شب‏ ها موفق نشد، منتظر شب و روز عرفه باشد که مى‏ تواند در آن، سرنوشت خویش را رقم زند. بنابراین تعیین این اوقات براى رقم زدن تقدیرات انسان، نه براى خداوند محدودیت مى‏آورد و نه براى انسان؛ لکن این اوقات ویژگى ‏هایى در تسریع حرکت انسان به سوى کمال حقیقى دارد.[۷]

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

[۱]. بقره، آیه ۱۸۵

[۲]. قدر، آیه ۳

[۳]. سید بن طاووس، اقبال الاعمال، ج ۱، صص ۳۴۱- ۳۴۵ و ۳۵۶ و ۳۷۴- ۳۷۵؛ (مکتب الاعلام ‏الاسلامى، چاپ اول ۱۴۱۴ ق، قم)

[۴]. همان، ص ۳۵۷

[۵]. همان، ص ۳۷۴ و ۳۷۵

[۶]. بصائر الدرجات، به نقل از امام صادق علیه السلام؛ ر. ک: انسان و قرآن، ص ۲۴۱

[۷]. پرسش ها و پاسخ هاى برگزیده ویژه ماه مبارک رمضان‏، ج۹، ص۷۰

حمیدرضا
موضوعات: مذهب
مطالب مرتبط
  • شب قدر شب گناه نیست!

    شب قدر شب گناه نیست!

    صاحب کتاب «ابوب الجنان» که کتاب بسیار پربار و نایابی است می نویسد: جوان بی تقوایی که به خیر و سعادت خود در زندگی اهمیتی نمی داد و ملاحظه چیزی را نمی کرد، بر اثر چشم چرانی به دختری دل بسته بود، ولی آن دختر تن به خواسته نامشروع او نمی داد. شبی از شب های قدر که وقت بیداری و مناجات و قرآن و گریه و درد دل با خداست و مردم همگی در مساجد و مجالس احیاء جمع شده بودند، این جوان که دیده بود والدین آن خانم زودتر از منزل خارج شده اند راه را بر این دختر که قصد داشته به تنهایی مسیر بین خانه و مسجد را طی کند بست. دختر که دید کاری از دستش ساخته نیست در پاسخ به خواسته آن جوان گفت: امشب شب احیاء و شب گرفتن برات است. آیا انصاف

    … ادامه مطلب …

  • سفارش امام زمان در نیکی به پدر

    سفارش امام زمان در نیکی به پدر

    آقای سید محمد موسوی نجفی معروف به هندی که از اتقیای علما و ائمه ی جماعت حرم امیرالؤمنین علیه السّلام است نقل کرد از جانب شیخ باقر فرزند شیخ هادی کاظمینی مجاور نجف اشرف و ایشان از شخص مورد اعتمادی که به دلاکی اشتغال داشت. آن شخص را پدر پیری بود که هیچ گونه کوتاهی نسبت به خدمتگزاری او نمی کرد، حتی خودش برای او آب در مستراح می برد و منتظر می شد تا خارج شود و به مکانش برساند. پیوسته ملازم خدمت او بود، مگر در شب چهارشنبه که به مسجد سهله می رفت و در آن شب به واسطه ی اعمال مسجد سهله و شب زنده داری در آنجا، از خدمت معذور بود؛ ولی پس از مدتی ترک کرد و دیگر به آنجا نرفت. از او پرسیدم: ـ چرا رفتن به مسجد سهله را ترک کردی؟ گفت:

    … ادامه مطلب …

  • دستور آیت الله بهجت برای پیدا شدن گمشده

    دستور آیت الله بهجت برای پیدا شدن گمشده

    شاید این مطلب برای برخی از بینندگان تعجّب آور باشد که حتی برای پیدا کردن وسایل گمشده دستور و رهنمودی وجود داشته باشد اما بارها خودم یا خانواده ام وسایل و یا اشیاء گرانبهائی گم کرده ایم و با توسل به این دستور مرحوم آیت الله بهجت (رضوان الله تعالی علیه) گمشده های خود را پیدا کرده ایم! بنده اطمینان دارم اگر کسی با عقیده به این دستور عمل کند یقیناً به مقصود خود خواهد رسید. آیت الله محمدی ری شهری در کتاب «زمزم عرفان»، دستور مرحوم آیت الله بهجت (رضوان الله تعالی علیه) را اینگونه عنوان کرده اند: آیت الله بهجت در دیداری فرمودند: «أَصْبَحْتُ فی أَمانِ الله، أَمْسَیْتُ فی جِوارِ اللهِ»[۱] هفت بار، برای پیدا کردن گمشده خوب است. یکی می گفت[۲]: با کسی کار داشتم. نه اسمش را می دانستم و نه جایش را. از صبح تا

    … ادامه مطلب …

  • آیا می دانی روز عاشورا با من چه کردند؟!

    آیا می دانی روز عاشورا با من چه کردند؟!

    مرحوم سیّد محمدابراهیم قزوینی (متوفی۱۳۶۰ ه.ق) در صحن مطهّر حضرت اباالفضل علیه السّلام امام جماعت بودند و مرحوم آقا شیخ محمدعلی خراسانی (متوفی ۱۳۸۳) که واعظی بی نظیر بود، بعد از نماز ایشان منبر می رفت. یک شب، مرحوم واعظ خراسانی مصیبت حضرت اباالفضل علیه السّلام را خوانده و از اصابت تیر به چشم مقدّس آن حضرت یاد کرده بود. مرحوم قزوینی، که سخت متأثّر شده و بسیار گریه کرده بود، به ایشان گفته بود: چنین مصیبت های سخت را که سند خیلی قوی هم ندارد چرا می خوانید؟! شب در عالم رؤیا به محضر مقدّس حضرت اباالفضل علیه السّلام مشرّف شده بود، آقا خطاب به ایشان فرموده بود: سیّد ابراهیم! آیا تو در کربلا بودی که بدانی روز عاشورا با من چه کردند؟! پس از آنکه دو دستم از بدن جدا گردید، سپاه دشمن مرا تیر باران کردند، در

    … ادامه مطلب …

  • چرا شیخ کاظم روضه مرا نمی خواند؟!

    چرا شیخ کاظم روضه مرا نمی خواند؟!

    مرحوم سیّد عبدالرزّاق مقرّم (متوفی ۱۳۹۱ ه.ق) در «مقتل الحسین علیه السّلام» نقل می کند: دانشمند بزرگ، شیخ کاظم سبتی، برای من نقل کرد که، یکی از علمای برجسته و مورد اطمینان نزد من آمد و گفت: من رسول و فرستاده ی حضرت اباالفضل العباس علیه السّلام از سوی او هستم، و افزود: من آن حضرت را در خواب دیدم، به من فرمود: چرا شیخ کاظم سبتی مصیبت مرا نمی خواند؟! عرض کردم: من همواره می شنوم که شیخ کاظم مصیبت شما را می خواند. فرمود: به شیخ کاظم بگو این مصیبت را بخوان، و آن اینکه، هرگاه سوارکاری از پشت اسب بر زمین سقوط کند دست هایش را به زمین می گذارد، ولی اگر تیرها به سینه ی او فرو رفته باشند و دست هایش نیز بریده باشند، «بماذا یتلقی الأرض»؟! چگونه و با چه سختی یی، به زمین

    … ادامه مطلب …

  • توصیه امام زمان جهت توسل به حضرت اباالفضل

    توصیه امام زمان جهت توسل به حضرت اباالفضل

    حجت الاسلام و المسلمین حاج سیّد محمد تقی حشمت الواعظین طباطبائی قمی، داستانی را از مرحوم آیت الله العظمی مرعشی نجفی (قدّس سرّه) این چنین نقل کرده اند: یکی از علمای نجف اشرف، که مدتی به قم آمده بود، برای من چنین نقل کرد که: من مشکلی داشتم. به مسجد مقدس جمکران رفتم و درد دل خود را به محضر حضرت بقیه الله حجّت بن الحسن العسکری امام زمان ـ عجّل الله تعالی فرجه الشّریف ـ عرضه داشتم و از ایشان خواستم که نزد خدا شفاعت کنند تا مشکلم حل شود. برای این منظور چندین دفعه به مسجد جمکران رفتم. ولی نتیجه ای ندیدم! روزی هنگام نماز دلم شکست و عرض کردم: مولا جان! آیا جایز است که در محضر شما و در منزل شما باشم و به دیگری متوسّل شوم؟ شما امام من می باشید. آیا زشت نیست که

    … ادامه مطلب …

  • ۹ نظر برای این مطلب
  • حسین
    تیر ۲۵ام, ۱۳۹۳ در ۱:۴۰ ب.ظ

    سلام. امام محمدباقر صلواه‌الله‌علیه فرمودند: اگر کسی از شب اول ماه مبارک، هرشب صد مرتبه سوره‌ی مبارکه ی دخان را قرائت کند، در شب بیست‌وسوم می‌بیند آنچه که در آسمانها اتفاق می‌افتد.
    (گویا انسان فرود فرشتگان را درک می‌کند که برای طواف ائمه‌ی معصومین نازل می‌شوند)

      [پاسخ]

      حسین
      تیر ۲۵ام, ۱۳۹۳ در ۱:۴۴ ب.ظ

      ببخشید جناب فلاح، اگه ممکنه به این سؤال پاسخ بدید:
      مثلاً شب بیست‌وسوم در ایران با کشور دیگر یک روز تفاوت دارد. یعنی یک‌شب ایرانی‌ها شب قدر دارند، و شب بعد در کشور دیگر لیله‌القدر است؟

        [پاسخ]

        حمیدرضا پاسخ در تاريخ تیر ۲۵ام, ۱۳۹۳ ۱۱:۰۱ ب.ظ:

        سلام علیکم.
        شب قدر یک شب است در طول سال! یعنی یک شب است که فرشتگان الهی به اذن خداوند از آسمان به زمین نازل می شوند و تقدیرات مردم را به دست امام زمان علیه السلام می رسانند لذااگر کسی از شب۱۹ تا شب۲۳ یعنی این پنج شب را احیا بدارد انشاالله شب قدر را درک خواهد کرد!
        موفق باشید.

          [پاسخ]

          محمد امین کروشاوی
          تیر ۲۷ام, ۱۳۹۳ در ۸:۰۴ ق.ظ

          لینک کنید.
          ممنون

            [پاسخ]

            حمیدرضا پاسخ در تاريخ تیر ۲۷ام, ۱۳۹۳ ۲:۳۲ ب.ظ:

            سلام.
            این آدرسی که به عنوان وبلاگ خودتون زدید باز نمیکنه!

              [پاسخ]

              حسین
              تیر ۲۸ام, ۱۳۹۳ در ۲:۲۲ ق.ظ

              سلام. سؤالم کمی مبهم بود، جواب شما رو درک نکردم.
              مثلاً امشب در ایران شب‌ بیست‌وسوم است و فرداشب در عراق شب بیست‌وسوم است.
              پس کدام شب، شب قدر می‌شود؟ با توجه به روایات که شب قدر به احتمال بیشتر، شب بیست‌وسوم است؟ شب بیست‌وسوم ایران یا عراق؟

                [پاسخ]

                حمیدرضا پاسخ در تاريخ تیر ۲۸ام, ۱۳۹۳ ۸:۳۸ ب.ظ:

                سلام.
                جواب روشن بود.
                شب قدر یک شب فقط هست در طول سال!
                بنابراین برای اینکه ما به یقین برسیم که این شب را درک کنیم بر فرض اینکه شب ۲۳ شب قدر باشد احتیاطاً یک شب قبل از شب ۲۳ ایران و یک شب بعد از شب۲۳ ایران احیا بداریم تا به یقین شب قدر را درک کنیم!
                التماس دعا

                  [پاسخ]

                  حسین
                  تیر ۲۹ام, ۱۳۹۳ در ۱۰:۱۶ ق.ظ

                  سلام حاج‌آقا. اول اینکه جواب شما با روایات ائمه منافات دارد. دوم جواب سؤال رو کشف کردم:
                  بر فرض، شب بیست‌وسوم شب قدر است. لحظه ی اذان صبح حضرت هدی پرونده شب قدر برای هر شخص رو امضا می‌فرمایند. وقتی امشب پرونده ی ما امضا شد، شب قدر ما در این سال به پایان رسیده و سال جدید مؤمن از روز بعد آغاز می‌شه؛ و قطعاً ما نمی‌توانیم فرداشب را در عراق مجدداً هزارماه بهره‌ بگیریم. چون به قول شما یک شب لیله‌اقدر است. و آن اولین‌شب بیست‌وسومی است که بر ما می‌گذرد، چه در ایران، چه در عراق، یا مثلاً اروپا.

                    [پاسخ]

                    حمیدرضا پاسخ در تاريخ تیر ۲۹ام, ۱۳۹۳ ۱:۳۵ ب.ظ:

                    سلام.
                    من که متوجه نمیشم شما چی می فرمایید!
                    شاید تلفنی صحبت کنیم منظور همدیگه رو متوجه بشیم!

                      [پاسخ]

                    • نظر بدهيد
                    • نام:
                      ایمیل:
                      وبسایت:





                      استفاده از مطالب وبگاه ما با ذکر منبع بلامانع می باشد
                      Copyright © 2014 - 2015 Hr-Fallah.ir
                      Designer : Mohammad Rafiei