شرایط یک همسر خوب چیست؟
از یک نظر، وجود مادر را می توان به ظرفی تشبیه کرد که آدمی خوراک یا شربتی را در آن می گذارد، بدیهی است که هرچه ظرف پاکیزه تر باشد، مظروف هم گواراتر خواهد بود. امام علی علیه السّلام می فرماید: «همانا مادران به منزله ی ظروفند».[1]
قالَ رَسولُ اللهِ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ: «إِيَّاكُمْ وَ خَضْرَاءَ الدِّمَنِ». قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَ مَا خَضْرَاءُ الدِّمَنِ؟ قَالَ: «الْمَرْأَةُ الْحَسْنَاءُ فِي مَنْبِتِ السَّوْءِ»[2]؛
پیامبراکرم (صلّی الله و علیه و آله): فرمود: «بپرهیزید از گیاه سبز و شادابی که در مزبله گاه می روید». پرسیدند: منظور از خضراء دمن چیست؟ فرمود: «منظور زن زیبایی است که در یک خانواده ی بد و پلید بار آمده باشد».
به راستی که «کلامُ الملوکِ ملوکُ الکلامِ»[3]. گوینده ی (وَ ما یَنطِقُ عَنِ الهَوی[4]) در این فراز پر مغز و بلندمعنی می فرماید: کسی که در آستانه ی زناشویی است و می خواهد کانون خانوادگی یعنی همسر آینده اش را انتخاب کند؛ نباید تنها در فکر پیدا کردن دوشیزه ای باشد که از میان تمام مزایا، فقط دارای زیبایی و حسن اندام است و بس، اما فاقد مزایای اخلاقی و خانوادگی است.
زیرا در یک همسر ایده آل و خوب، تنها زیبایی شرط نیست، بلکه به اضافه ی زیبایی، اخلاق، نجابت، حسن معاشرت و سازگار بودن، صلاحیت فامیلی و سایر مزایای معنوی نیز از شرایط مهم و اساسی او به شمار می رود. افراد کوته نظر تنها به پیروی از مطامع شهوت پرستانه و تمایلات جنسی خود که یک نوع غریزه ی حیوانی است می روند و عمر و زندگی گرانبهای خود را فدای شهوت موقت می کنند و تنها یک همسر زیبا، با این که از سایر مزایا محروم باشد، دل را فدای شهوت موقتی او می کنند. پس از چند صباحی در اثر نامساعد بودن وضع اخلاقی و عدم توافق فکری، اختلافات داخلی، تشاجر و بدبینی در میان آن دو پیدا شده، رفته رفته زندگی آنان را روز به روز تلخ تر و آشفته تر ساخته تا در نتیجه، این زن و شوهر جوان با فرسودگی روحی و آلام فکری، اعصاب در هم ریخته، ناراحتی، پریشانی قلبی و اضطراب خاطر مواجه شده و به جای یک زندگی شیرین، لذت بخش و آرام، عمری را تلف کرده و چه بسا منجر به جدایی و طلاق می شود و این خود، عواقب بسیار خطرناکی در پیش دارد که یکی از آنها بی سرپرست ماندن فرزندان معصوم و آشفتگی تربیت آنان و اختلال زندگی طرفین است، چنانکه در جراید کراراً خوانده و می خوانید.
همچنین ازدواج با عده ای از زنان در اسلام مکروه و ناپسند معرفی شده است و می توان گفت یکی از علل کراهت و خودداری از پیوند جنسی با این چنین زنان که ممکن است فرزند برومند و شایسته و تربیت پذیری از آنان به عمل نیاید و این قبیل زناشویی ها مکروه مانند این است که درخت سالم و برومندی را با درخت کرم زده و آفت دیده ای پیوند کنند. مسلماً میوه ی شاداب و باطراوت از چنین درختی بار نخواهد آمد و آن درخت سالم نیز از دست رفته و ضایع خواهد شد.
قالَ عَلِیٌّ علیه السّلام: «إِيَّاكُمْ وَ تَزْوِيجَ الْحَمْقَاءِ فَإِنَّ صُحْبَتَهَا بَلَاءٌ وَ وُلْدَهَا ضِيَاعٌ»[5]؛
علی علیه السّلام فرمود: « بپرهیزید از ازدواج با زن کم عقل و أحمق، زیرا به طور حتم معاشرت و آمیزش با او، خود یک نوع بلا و دردسر است و از این مهم تر اینکه اولاد او نیز ضایع شدنی و غیر قابل تربیت است».
متأسفانه باید گفت که در اجتماع کنونی ما، اینگونه جوانان
بی خبر زیادند که با یک نگاه سطحی دل را باخته و به مصداق «هر آنچه دیده بیند، دل
کند یاد» عجولانه پیشنهاد ازدواج می کنند و دیگر فکر نمی کنند که این امر حیاتی
بازیچه نیست و چیزی نیست که با یک روز، دو روز، یک هفته و یک ماه خاتمه پذیرد،
بلکه یک عمر می خواهند با همسر خود به سر برند و باید به سایر مطالعات لازمه نیز
بپردازند و با یک نظر عاقلانه، دقیق و همه جانبه ببینند آیا این همسری را که به
دنبال یک نگاه کوتاه می خواهند به او پیشنهاد ازدواج کنند، از لحاظ صلاحیت اخلاقی،
نجابت و اصالت خانوادگی نیز نظر آنها را تأمین می کنند یا نمی کنند؟ و اینجاست که
باید دستورات حکیمانه و فوق العاده پر ارزش اسلام را در این باره تصدیق کرد و به
عظمت و دور اندیشی مؤسس اسلام اعتراف نمود و در برابر مکتب مقدسش سر تعظیم به زیر
آورد.[6]
[1]. از اشعاری که منسوب به حضرت است.
[2]. بحارالأنوار، ج103، ص 234
[3]. اصطلاح است یعنی حرفِ پادشاه، پادشاه حرفهاست.
[4]. و (پیامبر) هرگز از روى هواى نفس سخن نمى گويد!
[5]. بحارالأنوار، ج103، ص237
[6]. رساله حقوق امام سجاد علیه اسلام به شرح علی محمد حیدری نراقی، ص312
